ఉపాధ్యాయ అర్హత పరీక్ష (TET) – 2026 పేపర్ – II(A) psychology full syllabus

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

A. శిశు వికాసం మరియు బోధనాశాస్త్రం (30 మార్కులు)

1. వికాసం, పెరుగుదల మరియు పరిపక్వత

మానవ వికాసానికి సంబంధించిన దృక్పథాలు

1.1 పెరుగుదల (Growth), వికాసం (Development), పరిపక్వత (Maturation) భావనలు

1.2 వికాస సూత్రాలు

1.3 పెరుగుదల మరియు వికాస దశలు

శైశవ దశ (Infancy)

బాల్య దశ (Childhood)

కౌమార దశ (Adolescence)

1.4 పెరుగుదల మరియు వికాస పరిమాణాలు

శారీరక వికాసం

జ్ఞానాత్మక వికాసం

భావావేశ వికాసం

సామాజిక వికాసం

నైతిక వికాసం

భాషా వికాసం

1.5 వికాసాన్ని అర్థం చేసుకునే పద్ధతులు

దీర్ఘకాలిక విధానం (Longitudinal Approach)

అడ్డమాదిరి విధానం (Cross-Sectional Approach)

---

2. వికాస సిద్ధాంతాలు

2.1 పియాజే జ్ఞానాత్మక వికాస సిద్ధాంతం

2.2 ఎరిక్సన్ మానసిక-సామాజిక వికాస సిద్ధాంతం

2.3 కోల్‌బర్గ్ నైతిక వికాస సిద్ధాంతం

2.4 ఫ్రాయిడ్ మానసిక-లైంగిక వికాస సిద్ధాంతం

2.5 గోల్మన్ భావోద్వేగ వికాస సిద్ధాంతం

---

3. సామాజీకరణ కాలంగా బాల్యం

3.1 బాల్యదశ లక్షణాలు మరియు వికాసాత్మక విధులు

3.2 బాల్యంలో

శారీరక వికాసం

జ్ఞానాత్మక వికాసం

సామాజిక వికాసం

భావావేశ వికాసం

నైతిక వికాసం

భాషా వికాసం

3.3 వివిధ సామాజిక-సాంస్కృతిక సందర్భాలలో బాలుడు

3.4 సామాజీకరణ ప్రక్రియ

సంఘర్షణ పరిష్కారం

సామాజిక వికాసం

3.5 సామాజిక వికాస దశలు

ఏకాంత ఆట (Isolated Play)

సమాంతర ఆట (Parallel Play)

సామాజిక ఆట (Social Play)

సామాజికంగా పరిపక్వత కలిగిన వ్యక్తుల లక్షణాలు

---

4. పరివర్తన కాలంగా కౌమార దశ

4.1 కౌమార దశ లక్షణాలు మరియు అవసరాలు

4.2 కౌమార దశలో సమస్యల మూలాలు

శారీరక వికాసం

జ్ఞానాత్మక వికాసం

భావావేశ వికాసం

సామాజిక వికాసం

నైతిక వికాసం

భాషా వికాసం

4.3 కౌమార సమూహాలు – గ్యాంగులు

4.4 సర్దుబాటు యంత్రాంగాలు

రక్షణ యంత్రాంగాలపై ప్రత్యేక దృష్టి

సమగ్ర వికాసం

4.5 నాయకత్వం

నాయకత్వ రకాలు

కౌమారుల్లో నాయకత్వ లక్షణాల అభివృద్ధి

విద్యాపరమైన సూచనలు

---

5. వైయక్తిక భేదాలు

5.1 వైయక్తిక భేదాల పరిమాణాలు

జ్ఞాన సామర్థ్యాలు

ఆలోచన

ఊహాశక్తి

తార్కికత

సమస్యా పరిష్కారం

అభిరుచులు

వైఖరి

వ్యక్తిత్వం

సామర్థ్యం (Aptitude)

సృజనాత్మకత

అవసరాలు

విలువలు

5.2 గార్డ్నర్ బహుళ ప్రజ్ఞల సిద్ధాంతం (Multiple Intelligences Theory) మరియు ఇతర ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాలు

పిల్లలలోని భేదాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వాటి ప్రాముఖ్యత

5.3 అభ్యసన శైలులు మరియు సామాజిక-సాంస్కృతిక నేపథ్యాల ఆధారంగా పిల్లల మధ్య భేదాలు

గృహ భాష మరియు బోధనా భాష

5.4 జ్ఞాన సామర్థ్యాలలో వైయక్తిక భేదాలు

అభ్యసన ఇబ్బందులు గల పిల్లలు

నెమ్మదిగా నేర్చుకునే విద్యార్థులు

మేధోపరంగా వెనుకబడినవారు

మేధోపరంగా ప్రతిభావంతులు

‘లోపాల’ దృష్టికోణం కంటే ‘భేదాల’ దృష్టికోణంతో వైవిధ్యాన్ని పరిష్కరించడం

5.5 పిల్లలలో సృజనాత్మకతను ప్రోత్సహించడం

---

6. అభ్యసనాన్ని అర్థం చేసుకోవడం

అభ్యసన ప్రక్రియ

అభ్యసన భావన

అభ్యసన రకాలు

అభ్యసనాన్ని ప్రభావితం చేసే కారకాలు

అభ్యసన వక్రరేఖలు (Learning Curves)

అభ్యసన ప్రక్రియలో అంశాలు

అవధానం (Attention)

సంవేదన (Sensation)

గ్రహణం (Perception)

భావన నిర్మాణం (Concept Formation)

జ్ఞాపకశక్తి మరియు విస్మరణ

భావన

జ్ఞాపకశక్తి రకాలు

అభ్యసనంలో అన్వయాలు

జ్ఞాపకశక్తి నిర్వహణకు వ్యూహాలు

ధారణ (Retention)

అభ్యసన బదలాయింపు

భావన

సిద్ధాంతాలు

రకాలు

సమతల బదలాయింపు (Horizontal Transfer)

నిలువు బదలాయింపు (Vertical Transfer)

అభ్యసనంలో ప్రేరణ పాత్ర

ప్రేరణ ప్రాముఖ్యత

ప్రేరణను పెంపొందించే పద్ధతులు

ప్రవర్తనావాద అభ్యసన దృక్పథాలు

థార్న్‌డైక్ – ప్రయత్నం మరియు దోష పద్ధతి

అభ్యసన నియమాలు

భావన మరియు సూత్రాలు

తరగతి గది అన్వయాలు

పావ్‌లవ్ – శాస్త్రీయ నియంత్రణ (Classical Conditioning)

భావన మరియు సూత్రాలు

తరగతి గది అన్వయాలు

స్కిన్నర్ – కార్యసాధక నియంత్రణ (Operant Conditioning)

భావన మరియు సూత్రాలు

తరగతి గది అన్వయాలు

ఈ దృక్పథాల ప్రయోజనాలు మరియు తరగతి గది అన్వయాల పరంగా పోలిక

జ్ఞానాత్మక మరియు మానవతావాద అభ్యసన దృక్పథాలు

జ్ఞానాత్మక దృక్పథాలు

అంతర్దృష్టి అభ్యసనం – కోహ్లర్

ఆవిష్కరణాత్మక అభ్యసనం – బ్రూనర్

వికాసాత్మక అభ్యసన సిద్ధాంతం – పియాజే

సామాజిక అభ్యసన సిద్ధాంతం – బండూరా

నిర్మాణవాదం – వైగోట్స్కీ

మానవతావాద దృక్పథం

విద్యార్థి కేంద్రిత విధానం – రోజర్స్

---

7. బోధనాశాస్త్ర సంబంధిత అంశాలు

బోధన ప్రక్రియ

బోధన భావన

వృత్తిగా బోధన

వృత్తి నిపుణుడిగా ఉపాధ్యాయుడు

కళగా మరియు శాస్త్రంగా బోధన

సూచన (Instruction), శిక్షణ (Training), బోధన (Teaching) మధ్య వ్యత్యాసం

బోధన దశలు

ప్రణాళిక

అమలు

ప్రతిబింబనం

బోధన-అభ్యసన ప్రక్రియలో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర

ఆదర్శ వ్యక్తి

సౌలభ్యకర్త (Facilitator)

చర్చావాహకుడు (Negotiator)

సహ-అభ్యాసకుడు (Co-Learner)

ప్రతిబింబాత్మక అభ్యాసకుడు

తరగతి గది పరిశోధకుడు

ఉపాధ్యాయుని విధులు

తరగతి గదిలో

పాఠశాలలో

సమాజంలో

అభ్యసన వాతావరణం మరియు అభ్యసన నిమగ్నత

భావన

సానుకూల మరియు ఉత్పాదక అభ్యసన వాతావరణం సృష్టి

భావోద్వేగపరంగా సురక్షితమైన అభ్యసన వాతావరణం

విద్యా ప్రక్రియలో సంస్కృతి పాత్ర

సాంస్కృతికంగా స్పందించే అభ్యసన వాతావరణం

ఇల్లు–పాఠశాల మధ్య సాంస్కృతిక అనుసరణ

అభ్యసన వ్యూహాలు

సహాయక ప్రదర్శన (Assisted Performance)

పర్యవేక్షిత చర్చ (Supervised Discussion)

పరస్పర బోధన (Reciprocal Teaching)

---

తరగతి గది నిర్వహణ

భావన మరియు ప్రయోజనం

వివిధ అవసరాలకు అనుగుణంగా కూర్చునే అమరికలు

విద్యార్థి-స్నేహపూర్వక మరియు సమ్మిళిత తరగతి వాతావరణ లక్షణాలు

భౌతిక మరియు బోధన వనరుల నిర్వహణ

పాఠశాల సముదాయాల ద్వారా వనరుల పంచుకోవడం

వివిధ రకాల విద్యార్థుల నిర్వహణ

నాయకుడు

అనుచరుడు

నిష్క్రియ విద్యార్థి

తరగతి ప్రవర్తన నిర్వహణ

సమస్యలు

పొరపాట్లు

క్రమశిక్షణా పద్ధతులు

శారీరక శిక్షలు

తరగతి నియమాలు

దినచర్యలు మరియు నిబంధనలు

నాయకుడిగా ఉపాధ్యాయుడు

నాయకత్వ భావన

స్వభావం

లక్షణాలు

నాయకత్వ రకాలు

విద్యలో కార్యాచరణ పరిశోధన (Action Research)

మానసిక ఆరోగ్యం మరియు శ్రేయస్సు

---

8. మూల్యాంకనం మరియు అంచనా

అంచనా (Assessment)

మూల్యాంకనం (Evaluation)

అంచనా రకాలు

అంచనా సాధనాలు

నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం (CCE)

గణాంక ప్రమాణాలు మరియు గ్రాఫ్‌ల సహాయంతో విద్యార్థుల డేటా విశ్లేషణ మరియు వ్యాఖ్యానం

తాజా విద్యా విధానాలు మరియు చట్టాలు

బాలల హక్కుల చట్టం

సమాచార హక్కు చట్టం (RTI)

విద్యా హక్కు చట్టం (RTE)

జాతీయ పాఠ్య ప్రణాళిక రూపకల్పన – 2005 (NCF 2005)

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పాఠ్య ప్రణాళిక రూపకల్పన – 2011 (APSCF 2011)

జాతీయ విద్యా విధానం – 2020 (NEP 2020)

పాఠశాల విద్యకు జాతీయ పాఠ్య ప్రణాళిక రూపకల్పన – 2023 (NCFSE 2023)

---

9. సమాచార మరియు ప్రసార సాంకేతికత (ICT)

విద్యా సాంకేతికత

భావన

వికాసం

లక్ష్యాలు

లక్షణాలు

ప్రయోజనాలు

సవాళ్లు

ప్రభావం

ప్రసారం (Communication)

భావన

అంశాలు

ప్రక్రియ

అవరోధాలు

రకాలు

బోధన ఒక ప్రసార ప్రక్రియగా

ప్రసార సాంకేతికత

విద్యలో దాని అనువర్తనాలు

బోధనా మాధ్యమాలు మరియు ఉపకరణాలు

శ్రవణ మాధ్యమాలు

ముద్రిత మాధ్యమాలు

దృశ్య మాధ్యమాలు

బహుళ మాధ్యమాలు (Multimedia)

9.1 విద్యలో ICT

జ్ఞాన సముపార్జన

బహుఇంద్రియ విధానాలు

తరగతి గది ప్రసారం

ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యార్థుల ప్రసార నైపుణ్యాలు

ఫ్లాండర్స్ పరస్పర చర్య విశ్లేషణ వర్గీకరణ వ్యవస్థ

వ్యక్తిగతీకరించిన బోధన

భావన

అవసరం

సూత్రాలు

పద్ధతులు

9.2 ప్రోగ్రామ్‌డ్ లెర్నింగ్

సూత్రాలు

రకాలు

ప్రదర్శన విధానాలు

అభివృద్ధి

అనువర్తనాలు

ఉపాధ్యాయుని పాత్ర

9.3 కంప్యూటర్ మౌలికాంశాలు మరియు అనువర్తనాలు

కంప్యూటర్ల రకాలు, లక్షణాలు, విశేషాలు

కంప్యూటర్ భాగాలు

హార్డ్‌వేర్

సాఫ్ట్‌వేర్

మెమరీ

నిర్వహణ

ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్

DOS

Windows

Macintosh

బోధనకు ఉపయోగపడే మొబైల్ యాప్స్

సాఫ్ట్‌వేర్ అనువర్తనాలు

వర్డ్ ప్రాసెసింగ్

ప్రజెంటేషన్లు

గణాంక మరియు గ్రాఫికల్ అనువర్తనాలు

పేజీ లేఅవుట్

మల్టీమీడియా

వెబ్‌పేజీ రూపకల్పన

కంప్యూటర్ నెట్‌వర్క్‌లు, ఇంటర్నెట్, ఈ-మెయిల్ మరియు డిజిటల్ ప్రపంచం

భావన

అనువర్తనాలు

సవాళ్లు

9.4 ICT సమృద్ధి చెందిన అభ్యసన అనుభవాలు

తరగతి గది అనుభవాలను సమృద్ధి చేయడంలో ICT వినియోగం

బహుళ మాధ్యమ విద్యా సాఫ్ట్‌వేర్ వినియోగం

ఇంటర్నెట్ ఆధారిత మాధ్యమాల ద్వారా బోధన-అభ్యసన సమృద్ధి

కంప్యూటర్లు మరియు ఇంటర్నెట్ ఆధారిత ప్రాజెక్టు అభ్యసనం

సమూహ చర్చలు, ప్రాజెక్టులు, క్షేత్ర సందర్శనలు, బ్లాగులు మొదలైన వాటి ద్వారా సహకార అభ్యసనం

9.5 విద్యలో కంప్యూటర్ల అనువర్తనం

అభ్యసన సాధనాలుగా కంప్యూటర్లు

ఈ-లెర్నింగ్ భావన

వెబ్ 2.0 సాంకేతికతలు

లక్షణాలు

రకాలు

ఉదాహరణలు

విద్యా సాఫ్ట్‌వేర్‌లు:

Canva

Tutor

Moodle మొదలైనవి

వర్చువల్ తరగతి గదులు

స్మార్ట్ బోర్డులు

సాధనాలు

అవకాశాలు

ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ (OER)

భావన

ప్రాముఖ్యత

వినియోగం

ICT వేదికలు:

MOOCs

DIKSHA మొదలైనవి

ఇంటర్నెట్ వినియోగంలో కీలక సమస్యలు

విశ్వసనీయత (Authenticity)

వ్యసనం (Addiction)

చౌర్యం (Plagiarism)

నైతిక మరియు చట్టపరమైన ప్రమాణాలు (Ethical and Legal Standards)

Lakshya Educational Groups